Sự công bằng

Thật khó để một đứa trẻ ở tuổi này hiểu tại sao bạn mình được nhận nhiều quà hơn, hoặc tại sao mình chẳng giỏi chơi thể thao tí nào. Các chuyên gia sẽ giúp bạn giải thích.

– Tác giả HEATHER GOWEN WALSH

“Con có thể xỏ lỗ tai được không?”, cô con gái đã được 5 tuổi của tôi hỏi, giọng buồn bã. Tôi nói với Katie rằng con bé có thể xỏ lỗi tai khi nó lớn hơn chút nữa. “Nhưng, mẹ à,” con bé tiếp tục, “Skyler đã xỏ lỗ tai rồi – và bạn ấy cũng chỉ 5 tuổi như con thôi.” Tôi nhắc lại rằng tôi và bố con bé đều cho rằng con bé còn quá nhỏ, và con bé có thể xỏ lỗ tai khoảng vài năm nữa. “Nhưng vậy là không công bằng!” con bé thét, giận dữ bước ra khỏi phòng và dừng lại trong thoáng chốc để gào lên: “Mẹ là người tệ nhất từ trước đến giờ!”

Thực tế, các chuyên gia cho rằng Katie đang phát triển rất bình thường. “Trẻ em ở tuổi này bắt đầu nhận biết rằng mọi thứ thường không công bằng, và chúng đặt ra những câu hỏi về cuộc sống,” tiến sĩ Rebecca Dingfelder, nhà tâm lý học trẻ em ở Durham, North Carolina giải thích. Hiểu được điều này, làm sao bạn có thể giảng giải cho con mình lý do bé không có những thứ y hệt như bạn bè, hoặc chăng bé có ngoại hình, các kỹ năng và nguyên tắc khác? Dưới đây là một số cách được chuyên gia khuyến khích (expert-approved) khi đối mặt với bốn lời phàn nàn thường gặp nhất.

Tại sao con không được thức khuya như chị?

Trẻ em nghĩ công bằng (fairness) nghĩa là giống nhau (sameness), nên dùng lập luận này để trả lời các câu hỏi về sự khác nhau (difference). “Hãy nói với con trai bạn rằng nếu chị bé đeo kiếng, bé không nhất thiết cũng phải đeo kiếng,” tiến sĩ Daniel Hilliker, nhà tâm lý học trẻ em ở Mayo Clinic Children’s Center, Rochester, Minnesota gợi ý. “Hãy cho con bạn biết rằng, đối với bố mẹ, công bằng nghĩa là những nhu cầu của con được đáp ứng, nhưng mỗi trẻ em có những nhu cầu khác nhau.” Với trường hợp giờ ngủ tối, hãy trao đổi với bé rằng năm-tuổi cần ngủ nhiều hơn tám-tuổi, và bé sẽ được thức khuya như thế khi lên tám.

Tại sao con không nhảy dây giỏi như bạn?

Hãy sử dụng câu hỏi này để giải thích rằng mỗi người khác nhau, và hỏi xem điều gì khiến con bạn trở nên đặc biệt (unique), cũng như con bạn có thể làm tốt điều gì. “Đây là bài học đầu tiên tuyệt vời nhất về việc xây dựng tính chấp nhận (tolerance),” tiến sĩ Michelle Borba, nhà tâm lý học giáo dục và đồng thời là người cố vấn tạp chí Parents nói. “Nó cũng là cách để cùng con bạn đặt ra một mục tiêu vừa sức. Hãy nói, ‘Có thể, những bạn khác nhảy dây giỏi hơn vì họ tập luyện. Con cũng thích như thế phải không? Vậy cuối tuần này, chúng ta hãy tập luyện nghen!”

Tại sao con phải ăn táo vào buổi trưa, còn những bạn khác được ăn bánh ngọt (cookies)?

Dù là bánh kẹo hay iPad khiến con của bạn buồn, đừng ngại giải thích rằng mỗi gia đình có những giá trị (values) và nguyên tắc (rules) khác nhau. Renee Ennis, ở Presque Isle, Maine, nói với cậu con trai 6 tuổi của cô, Cade, rằng “chúng ta xem trọng sức khỏe”, và rằng cậu bé sẽ không thể chạy nhanh hoặc đạp xe đạp leo núi tốt nếu ngốn nghiến những thức ăn có hại (junk food). Nếu con của bạn vẫn còn phàn nàn về những gì mình không có, cũng không sao. “Thừa nhận rằng thật khó khi bé không có những thứ bạn bè có, và hỏi xem chuyện này khiến bé cảm thấy như thế nào. Sau đó, hãy nói về những thứ bé đang có và nên trân trọng”, tiến sĩ Dingfelder nói.

Tại sao em họ con có $20.00 khi thay răng, còn con chỉ có $01.00?

Đây là một câu hỏi khó – ngay cả đối với những chuyên gia. “Hãy nói với bé rằng bạn cũng không biết tại sao, nhưng hãy nhắc bé nhớ rằng bà tiên răng (the Tooth Fairy) cũng yêu mến bé hệt như em họ bé vậy,” tiến sĩ Hilliker nói. Rồi hỏi con gái của bạn, “Con muốn buồn mãi về chuyện này à? Sẽ vui hơn nếu con nghĩ về cái gì đó đặc biệt mà con muốn để dành tiền làm đó. Hay là chúng ta bỏ nó vào heo đất và đọc quyển sách nào vui vui đi.”

WALSH, H.G (2012), “in all fairness”, PARENTS, 226.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s