Tâm lý Uốn nắn Hành vi

Học kì này, thị học lớp Tâm lý Uốn nắn Hành vi (Behavior Modification). Skinner, cha đẻ của Tâm lý học Hành vi, tin rằng ông có thể khiến mọi đứa trẻ trở thành người mà ông muốn. Tất nhiên, ông đã quá tự tin vào thưởng và phạt. Mà cứ cho như là ông đúng, thì cách dạy dỗ tốt nhất là thưởng, chứ không phải là phạt.

Lịch thưởng và phạt có ảnh hưởng đến hành vi của con người. Phạt, thì phải phạt sớm (khi hành vi chưa trở thành thói quen), phải phạt ngay lập tức (ngay sau khi hành vi vừa được thực hiện), và phải phạt đều đặn, thì mới có kết quả như mong muốn. Bố mẹ muốn phạt con, thì tốn nhiều thời gian, công sức, và đôi khi lại không hiệu quả. Thay vì con học hành vi đúng, thì có thể rút kinh nghiệm, lén lút tiếp tục hành xử sai những khi không có bố mẹ quan sát. Thêm vào đó, phạt có thể dẫn đến những cảm giác tiêu cực như sợ hãi, giận dữ, căm ghét, v.v…, ảnh hưởng đến tình cảm giữa bố mẹ và con cái.

Còn thưởng, thì có thể lịch thưởng ngẫu nhiên có hiệu quả hơn lịch thưởng đều đặn. Không biết khi nào được thưởng, con người ta có khuynh hướng cứ muốn làm tốt đều đều, hy vọng sẽ được may mắn. Trung bình khoảng cách thời gian giữa các lần được thưởng càng thấp càng tốt.

Nếu muốn có con cái tự tin trong xã hội, thì kết bạn với bố mẹ của bạn con cái, dành thời gian chở con cái đi dự tiệc sinh nhật của bạn bè, mời bạn bè con cái về nhà ăn uống, xem phim, ngủ nghê, v.v… Thưởng cho con mỗi khi con chào người lạ, hoặc mỗi khi con chờ đến lượt mình, không cắt ngang người đối diện. Nếu muốn con cái ham đọc sách, thì khen con mỗi khi con cố gắng làm bài tập, đọc sách, đặt câu hỏi và tự tìm kiếm câu trả lời trên mạng.

Nếu muốn con cố gắng trong cuộc sống, thì động viên con mỗi khi con nỗ lực. Khen thành quả của con có thể khiến cho con vì ngại thử thách. Khi con bước ra khỏi vùng an toàn, rủi ro con bị thất bại tương đối cao. Nếu bố mẹ dè bỉu con mỗi khi con thất bại, con có thể chỉ tham gia những hoạt động mình giỏi nhất, những hoạt động chắc chắn mình sẽ thành công. Mà tất nhiên lĩnh vực mình là thầy, ít hơn lĩnh vực mình là thợ. Con người mà ngại khó, ngại, khổ, ngại thua, thì cuộc đời sẽ không được giàu, không được phong phú.

Thưởng, có thể là: nhìn, cười, khen, xoa đầu, ôm, tặng con thêm một quyển sách mới, cho con ngủ trễ, cho con ăn kem, cho con xem phim, cho con tắm bồn, v.v…

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s